Brave people dare to share

Blog

#NoFilter

Zwijgen en zwoegen aan zee

Zaterdag 1 februari 2020. Het is nog vroeg en ik zit al in de trein, op weg naar Den Haag. Vandaag en morgen volg ik de basisleerweg Eenzijn: een tweedaagse cursus aan zee. De leerweg is ontwikkeld door de School voor Eenzijn en wordt gegeven door de oprichters van deze community: Sander Ritman en René Waterreus. Alhoewel ik de School al een tijdje volg en eenzaamheid voor mij geen nieuw begrip is, komen er vragen bij me op: heb ik hier ook wat aan nu ik mij niet meer eenzaam voel en wat nou als die eenzaamheid plots weer komt opzetten? Of met andere woorden: kun je gevoelens van eenzaamheid misschien ook uitlokken?

Koffie, koek en kernbegrippen

“We hebben al het inspannende denkwerk in dag 1 gepropt. Je bent vanavond blij als je op bed ligt” aldus René tijdens het welkomstwoord met koffie en koek. Ik sta direct op scherp. Sander en René leggen uit een eigen filosofie over eenzaamheid te hebben en hieromheen een model te hebben ontwikkeld. Het model draait om twee kernbegrippen: Ego en Awareness. Beiden termen zeggen mij wel wat, maar niet genoeg om direct te begrijpen waar de mannen het over hebben.

Na de uiteenzetting van het verschil tussen sociale en emotionele eenzaamheid, valt een ander kernbegrip van de leerweg: existentiële eenzaamheid. Het gevoel verbinding te missen, afgescheiden te zijn. Een staat van zijn, een gemoedstoestand. “Met deze leerweg hopen wij jullie te laten ervaren dat eenzaamheid zijn totale, negatieve betekenis kan verliezen” zegt Sander. Een interessante premisse, te meer omdat ik nogal van de betekenisgeving ben.

Taboe en cliché

We volgen een duidelijk pad van theorie, persoonlijke verhalen en oefeningen. We spreken over rollen en perspectieven. Weer zo’n woord waar ik op aansla: perspectief. Ik ben dol op het verkennen van gezichtspunten. Een van de andere deelnemers is Marjolein: “Ik vlucht heel veel voor mezelf, en daar word ik moe van.” Haar verhaal klinkt anders, maar feitelijk is het wat ik zelf ook lang heb gedaan: vluchten. Deelnemer Corien spreekt uit het taboe op eenzaamheid te willen doorbreken: “Ik merk te vaak dat er niet of ongemakkelijk wordt gereageerd op geuite gevoelens van eenzaamheid. Dan krijg je reacties als ‘Daar snap ik helemaal niks van’, ‘Ach, het zal het weer wel zijn’ of ‘Het is er de tijd van het jaar voor.”

Een kwartje valt, bij mij dan

Er valt tijdens het verhaal van René over zelfreflectie een kwartje: ik heb het gevoel mijzelf al duizend keer van binnen te hebben gezien. Mijn eenzaamheid was er al toen ik vijf was en kwam keihard terug toen mijn lijf en geest twee jaar geleden besloten een jaar lang iedere nacht wakker te liggen. Het was walgelijk om die oude vriend weer bij me te hebben in de nacht. Ik voel nieuwsgierigheid naar datgene Sander en René te delen hebben over het tegemoet treden van deze kloterige emotie.

Puffen, zwaaien en zwijgen

Een korte meditatie, een stiltewandeling, schrijfopdrachten, mindfulness, Tai Chi: het komt allemaal voorbij in deze tweedaagse leerweg. Geen van allen nieuw voor mij, en afgezien van meditatie ook geen favoriete of dagelijkse bezigheid van mij. Maar ik doe actief mee, ook wanneer ik met rondzwaaiende armen en licht gebogen knieën luid mijn adem sta uit te blazen. Bij vlagen heb ik het gevoel dat de overbuurman, de eigenaar van een lokale wassalon, zich oprecht afvraagt wat die grote mensen daar toch raar staan te doen.

Van meelijwekkend naar lachwekkend

We gaan dieper in op het loslaten van je Ego en het bewerkstelligen van een perspectiefwissel. Ja! Leuk, daar hoor ik graag meer over. Maar ik blijk allang een wissel te hebben gemaakt, merk ik wanneer ik vertel wat er met mij gebeurde bij het beantwoorden van vragen over mijn gedrag bij negatieve gevoelens. Ik schiet al navertellend van een zwelghouding in geschater om mijn eigen gedrag. Het is eigenlijk gewoon lachwekkend om mezelf zo krampachtig bezig te zien met de tactiek die zelfkastijding heet.

Afpellen

Om tot een perpectiefwissel te komen, moet je Eenzijn – zeg maar ontspanning en alertheid laten samenkomen. De School noemt het Awareness, en laat het ons om beurten ervaren door een zelfbeschreven eenzame ervaring met ‘de ladder’ te doorlopen. “We gaan als het ware de eenzame ervaring afpellen” stelt René. Oei, dat is een woord waar ik het minder goed op doe. Afpellen doet me denken aan Gestalttherapie, waar ik op de een of andere manier in mijn tijd in de ggz niet veel mee had. Mijn associatie blijkt te kloppen: de ladder lopen is een procesgerichte methodiek waarmee je je gewaarzijn vergroot en heilzame antwoorden vindt. Het zal ongetwijfeld (ook) aan mijn beroepsdeformatie liggen, maar dit voelt voor mij iets te gekunsteld. “Het is ook een soort plastic” zegt Sander. “Het vergt veel oefening en een open geest om dit effectief te maken.”

Enkele persoonlijke conclusies

Terugkijkend op twee lesdagen kan ik een aantal persoonlijke conclusies trekken. Een: wat een verademing om eenzaamheid eens niet als deficiëntie te benaderen. Twee: de enige die eenzaamheid kan ‘aanpakken’ ben je zelf. Drie: een perspectiefwissel zou weleens een effectieve manier kunnen zijn om verder te komen dan enkel het herkennen en erkennen van eenzaamheid. En vier: naast het Zelf en Zijn is ook Wij belangrijk om onderwerp van gesprek te houden.

Misschien moeten we wanneer we ons eenzaam voelen niet zoeken naar gezelligheid, maar naar geborgenheid.

Met grote dank aan Sander en René voor het fijne weekend aan zee.

De school voor Eenzijn zet zich in voor de herkenning, erkenning en omkering van existentiële eenzaamheid en doet dat met diverse bijeenkomsten, activiteiten en de leerweg. www.schoolvooreenzijn.nl

Reacties

Jouw e-mailadres blijft voor anderen onzichtbaar.
Abonneer
Laat het weten als er
guest
0 Reacties
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties

Deel dit artikel via:

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email
Share on whatsapp
WhatsApp