Geplaatst op 2 Reacties

Single of niet: tips bij eenzaamheid

Als singlecoach heb ik bij uitstek te maken met singles die, nu misschien nog wel meer dan voor de coronapandemie, een gevoel van eenzaamheid ervaren. Wat ik hier schrijf over eenzaamheid is dus met name geschreven vanuit hun positie bezien.

Wat is eenzaamheid precies?

Eenzaamheid wordt wel eens verward met alleen zijn. Je kunt alleen zijn en dat helemaal goed, of zelfs fijn vinden. Eenzaamheid is een gevoel: alleen jíjzelf kunt dit zo ervaren. Je kunt je ook eenzaam voelen binnen vriendschapsrelaties of zelfs binnen een liefdesrelatie.

Er bestaan kortgezegd drie soorten eenzaamheid:

  1. Sociale eenzaamheid. Je vindt dat je te weinig betekenisvolle relaties met anderen hebt, je sociale netwerk is naar jouw idee te klein. Het ontbreekt de singles hiernaast ook aan een liefdesrelatie.
  2. Emotionele eenzaamheid. Je mist verbondenheid met anderen en hebt het gevoel bij niemand écht je hart te kunnen luchten.
  3. Existentiële eenzaamheid. Je mist zingeving, een eigen plek of rol in het leven.

Eenzaamheid kan een gevoel van verdriet, leegte of angst geven en zelfs lichamelijke en psychische klachten opleveren. Juist hierom is het zo belangrijk om het gevoel van eenzaamheid niet zomaar weg te wuiven; geef het aan bij iemand die je vertrouwt.

Voor mijzelf herken ik overigens het meest in de tweede soort. Als coach ben ik gewend om vragen te stellen aan anderen, ook omdat ik van nature oprechte persoonlijke interesse heb. Het kan wel eens voorkomen dat ik tijdens of na een gesprek met vrienden voel dat de verbondenheid niet helemaal evenwichtig is geweest. Dat kan bij mij een gevoel van leegte geven. Dat gevoel constateer ik, mag er zijn en relativeer ik. De personen die ik heb gesproken blijven overigens even lief! Voor de duidelijkheid: dit gevoel ervaar ik niet bij gesprekken die werkgerelateerd zijn, dan is het voor mij vanzelfsprekend dat de verhoudingen anders liggen.

Eenzaamheid in tijden van corona

Alle soorten eenzaamheid zijn door corona meer zichtbaar geworden. Door het verplicht minderen van sociale contacten is het gevoel van eenzaamheid met name onder singles enorm toegenomen. De afgelopen periode hebben we veel meer de mogelijkheid gehad om na te denken over wie echt belangrijk voor ons zijn. En hierdoor krijgen we dus ook meer inzicht in wat we mogelijk missen.

Corona geeft ons het gevoel dat de oorzaak van eenzaamheid meer buiten ons eigen vermogen ligt. Dat maakt het mogelijk makkelijker om te bespreken en maakt het herkenbaarder en misschien ook wel begrijpelijker voor anderen. Overigens hoort eenzaamheid gewoon bij het leven, het is niet iets om je voor te schamen.

Ervaringen van singles

Vanuit mijn praktijk als singlecoach en matchmaker spreek ik wekelijks veel singles. Wat unaniem naar voren komt is dat singles zich in deze periode nog eenzamer voelen dan voorheen. Er zijn zo weinig mogelijkheden om een nieuwe partner te ontmoeten. Veel singles zijn uitgekeken op de online dateplatforms en dan hebben we ook nog eens die ellendige avondklok. Die zorgt ervoor dat er minder uitnodigingen zijn om bij vrienden te gaan eten, om te borrelen of gewoon samen te zijn. Hierdoor zijn we nu letterlijk meer naar binnen gekeerd.

Doordat het inmiddels al bijna een jaar aanhoudt en we nog steeds niet weten wanneer we dit achter ons kunnen laten, voelt de situatie uitzichtloos. Zo vertelde iemand me dat ze in de ochtend zichzelf echt uit bed moet sleuren en hard haar best moet doen om te proberen iets van de dag te maken. Het komt voor dat ze meerdere dagen niemand heeft gezien of gesproken. Laat staan fysiek contact heeft gehad. De term huidhonger is niet voor niks nu ontstaan. Ze is zeker hier niet alleen in. Daarom is het juist in deze periode zo belangrijk om extra lief te zijn voor de singles om ons heen!

Ook niet-singles ervaren eenzaamheid

De kans is groot dat je ook als niet-single wel eens een gevoel van eenzaamheid ervaart. Je voelt je niet aangesloten of alleen. Er zijn namelijk allerlei aanleidingen om je eenzaam te voelen, van een relatie die uitgaat, financiële problemen, tot bijvoorbeeld een verhuizing. Maar het gevoel van eenzaamheid kan ook komen doordat je in deze tijd lang je collega’s fysiek niet om je heen hebt, of door ontslag ineens thuis zit. Een tijdelijk gevoel van eenzaamheid is heel normaal en niet schadelijk. Wanneer eenzaamheid lang duurt dan wordt het ingewikkelder en kunnen psychische problemen een rol gaan spelen.

Sociale contacten (vluchtige én langdurige) hebben wij echt nodig om ons goed te kunnen voelen. Vanuit de sociale psychologie wordt daar het volgende over gezegd: mensen hebben een sterke behoefte om erbij te horen, dit wordt ook wel ‘need to belong’ genoemd. Mensen halen namelijk veel voordeel uit het hebben van sociale contacten.

Proberen om te gaan met gevoel van eenzaamheid/TIPS

Er zijn een paar tips die mogelijk helpen om je gevoel van eenzaamheid te verzachten:

  • Probeer onvoorwaardelijk achter jezelf te staan en jezelf symbolisch te omhelzen. In minder zweverige taal komt het gewoon neer op het volgende: Houd van jezelf!
  • Vergelijk jouw situatie niet met anderen. Het gras is niet altijd groener aan de overkant.
  • Kijk naar wat je allemaal wel hebt, wie je om je heen hebt. Het klinkt misschien gek maar wees daar ook bewust van en dankbaar voor.
  • Doe meer dingen waar je blij van wordt. Wanneer je lekkerder in je vel zit kun je meer hebben. Ook al mag er nu niet zoveel, er is altijd nog wel iets te bedenken wat je leuk vindt om te doen.
  • Het allerbelangrijkste is dat je je gevoel van eenzaamheid niet weg hoeft te stoppen. Maak het bespreekbaar, je zult zien dat er veel meer anderen zijn die dit nu ook doormaken of vroeger een periode hebben gekend van (vluchtige) eenzaamheid.

Over de gastblogger

Anne Campagne is sociaal psycholoog en werkt vanuit haar praktijk Plan de Campagne als singlecoach en matchmaker. Anne: ‘Wat ontzettend mooi dat ik voor BRAVICO een gastblog mag schrijven over eenzaamheid. Het is een onderwerp dat wat mij betreft niet vaak genoeg belicht kan worden. Hoe meer erover gesproken wordt, hoe meer dit uit de taboesfeer gehaald kan worden.’

Foto: New Monkey Photography

Geplaatst op Geef een reactie

Mag ik even: ‘ik voel me eenzaam’

Sommige mensen vinden het maar een treurig onderwerp. In zekere zin geef ik ze gelijk. Eenzaamheid is de vuile was die je liever niet buiten hangt. Het is de onderbroek die boven je broekrand uitsteekt als je bukt. Dus bukken we maar niet en laten we liggen wat er op te rapen valt. Maar daarmee stappen we wel over een van de grootste drollen die onze stoepen ontsieren heen.

Op de stronthoop

De straatjes hoeven niet altijd schoon te zijn. Er mag heus wel wat troep liggen. Een vuilniszak hier, een kapotte fiets daar. Het hoort erbij. Niks is perfect. In een maatschappij die haar best doet om de boel zo opgeruimd mogelijk te houden, gaat weleens wat mis. Dingen mogen lastig zijn. Dingen mogen anders gaan. Als dan die bezemwagen van de overheid weer eens door de straten rijdt, is de lol van het anders-zijn er snel van af.

Die wagen schuift alle stront en afval op een hoop. Hop, zo op de vuilnisstapel. Daar waar de onderkant van de samenleving ligt te meuren, ligt de eenzaamheid er nietig bij. Als een godvergeten klotezooi die vooral maar snel de verbrandingsoven in moet. Van wat er uitkomt, worden oplossingen gekleid. Doe-het-zelfpakketjes en programma’s op maat. Het blijkt een lucratieve onderneming: eenzaamheid recyclen.

Ga maar in de hoek staan

Want natuurlijk mag het er niet zijn. Dat is om verdrietig van te worden. Dus beter verstoppen we de eenzaamheid. In hoeken waar de zon niet schijnt. De zorghoek. De strafhoek. De schaamhoek. Ik weiger in zo’n hoek te staan. Niemand krijgt mijn handtekening in ruil voor een plak cake en een handjeklap met ambtenaren.

Mag ik even?

Ik voel mij eenzaam. De lockdown holt mij uit. Zelfs als ik mijn teerbeminde naast mij heb zitten, voel ik me compleet afgesneden van het leven. Ik mis de jeu. Op een dampende dansvloer staan. Rennen voor de laatste trein naar huis. Uren struinen in de boekhandel. Dat had-ik-niet-moeten-doenbiertje bestellen. Twintig verschillende jassen passen in de winkel. Een potje sparren op de mat. ’s Ochtends naar de bioscoop gaan. Een hand uitsteken. Letterlijk. Ja, zelfs gesprekken opvangen in een bomvolle bus mis ik.

Ik sta op, kleed me aan, eet wat en ga aan het werk. Ik doe het en ik kan het. Ik werk, dus ik ben? Voor de veerkracht boks en wandel ik. En dankbaar ben ik dat ik samenwoon en iemand heb om aan te raken. Maar mag ik hier last van hebben? Nondeju, ik wil het gewoon kunnen zeggen: ik voel mij eenzaam. Ik heb werkelijk iedere krocht in mijn hoofd verkend. Alles op papier gezet. Een dagboek bijgehouden. In contact gebleven met vrienden. Gedroomd, voorbereid en uitgewerkt.

Maar nu wil ik doen. Ik wil kunnen. Ik wil mogen. Daar hoeft niemand een oplossing voor te bedenken. Ik wil het alleen maar kwijt.

Hoe voelt eenzaamheid voor jou?

 

 

Geplaatst op Geef een reactie

Papier en sleutel: deel kwetsbaarheid

Als ik heel eerlijk ben, vind ik mezelf ‘sociaal beperkt’. Als kind al, voelde ik me goed in mijn eentje, tussen boeken en schriften. Al schrijvend voelde ik me veilig. Papier aanvaardde. Papier legde geen druk op. En, misschien wel het allermooiste: op papier kon alles!

Papier

Wat een vrijheid. Papier had nooit commentaar op het ‘bomma-poedel-kapsel’, zoals mijn klasgenootjes spottend naar mijn haar verwezen. Papier hoorde mijn piepstemmetje niet en lachte me er dus ook niet mee uit. Papier nam me serieus en was geïnteresseerd in me. Papier stelde me in staat contact te leggen met mijn eerste grote liefde. Jurgen. Op papier leken we een kans te hebben. In werkelijkheid wist ik niet hoe me te gedragen. Een brief maakte het uit met me, nog voor er iets had kunnen bloeien. En toen werd papier het vat voor mijn eerste liefdesverdriet, voor gedachten en gevoelens waar ik anders geen blijf mee wist.

Misschien was papier altijd al mijn beste vriend en levenspartner.

Eindelijk volwassen

Als volwassene werd het makkelijker contacten te leggen. Pesten werd eerder een soort van speels plagen. Of passieve agressiviteit. Ik dronk regelmatig alcohol. Die hielp me om me op feestjes meer op mijn gemak te voelen tussen een hoop vage kennissen of collega’s die ik graag mijn vrienden wilde noemen. En toch heb ik me altijd eenzaam gevoeld, al ben ik dat pas in de afgelopen paar jaren gaan beseffen. Zowel vriendschappen als relaties leken gebaseerd op activiteiten die we leuk vonden om samen te doen. Gezamenlijke hobby’s, interesses, projectjes, reizen, favoriete maaltijden.

 Alsof relaties een kader nodig hebben waarbinnen ze kunnen bestaan. Zonder dit kader, blijft er een smeulend hoopje eenzaamheid achter.

Mens-zijn

Natuurlijk is het fijn als je interesses en meningen deelt. Alleen zou het, volgens mij, geen voorwaarde mogen zijn voor verbondenheid. Verbondenheid zit hem juist in het mens-zijn. Wat heb je meer nodig aan gemeenschappelijkheid dan dat? Verbondenheid is een inherent onderdeel van het samen-zijn, niet enkel van het samen-doen.

Verder geloof ik ook dat een teveel aan activiteiten ons juist afleidt van de relatie zelf. Corona maakt dit nu mogelijk pijnlijk zichtbaar. Veel activiteiten zijn niet mogelijk door corona. We kunnen niet onbezorgd samenhokken om een film te kijken of gezelschapsspelletjes te spelen. Doordat die activiteiten wegvallen, zie ik de vrienden niet meer met wie die activiteiten het enige waren wat we gemeen hadden. Sommige van mijn vrienden verdwenen het afgelopen jaar zelfs stilletjes helemaal uit mijn leven. De vriend met wie ik graag horrorfilms kijk en gezelschapsspelletjes speel. De vriendin met wie ik eens per maand een koffie ging drinken in de stad. Of het bevriende koppel dat wij enorm graag hebben maar dat elke keer opnieuw uit ons leven verdwijnt als wij geen initiatief nemen. Het is oké. Het doet pijn en het is oké. Verbondenheid vereist immers ook bereidheid. De bereidheid om in contact te blijven, ‘in te checken’ bij de ander.

“Hoe voel je je vandaag?” als uitnodiging tot verbondenheid.

Gelijkenissen en verschillen

We willen graag ‘bijzonder’ zijn. De één al wat meer dan de ander. Dat ‘speciaal’ willen zijn is het gif dat verbondenheid doodt. Ook het gevoel anders te zijn, staat verbondenheid in de weg. Sommige mensen hebben het gevoel dat niemand kan begrijpen hoe zij zich voelen. Het zijn vaak mensen die, misschien door depressie, schaamte of een introvert karakter, in hun hoofd zitten. Ze delen weinig met anderen. En terwijl ze misschien net snakken naar verbondenheid en steun, sluiten ze anderen uit, waardoor ze zich vervreemd voelen.

Niemand kan mij begrijpen.”

Bam! Deur dicht.

Sleutel

Hoe zou het voelen als iemand je vroeg: “Ik vind het moeilijk, maar mag ik je proberen uit te leggen hoe ik me voel en waarom?” Wat mij betreft is dit een uitnodiging tot verbondenheid. Ik denk dat we anderen wat vaker een inkijk mogen geven in hoe we ons écht voelen. Aan anderen mogen vragen: “Voel jij je soms ook zo?” of zelfs gewoon: “Hoe voel jij je?” in plaats van “Hoe gaat het?” Misschien voel je je dan kwetsbaar. Maar die kwetsbaarheid is nou juist de sleutel naar verbondenheid. Je kwetsbaar opstellen door je zielenroerselen te delen, laat de ander zien dat je net zo bent: ook maar een mens die probeert het hoofd te bieden aan de omstandigheden die het leven ons soms voor de voeten werpt.

Een vriendin van me zei het eens heel mooi: de ander hoeft niets anders te doen dan te luisteren en er te zijn. Ze hoeft je zorgen niet van je over te nemen. Soms is ‘samen in de modder zitten’ al genoeg. Dan voel je je niet meer alleen.


Over de gastblogger

Met een graad in de orthopedagogiek is de Vlaamse Mandy gebeten door persoonlijke ontwikkeling. Daarnaast heeft ze een groot hart voor thema’s als duurzaamheid en verbondenheid. Mandy werkt als freelance copywriter. Ze heeft haar eigen blog en is vindbaar op LinkedIn.